اگر ویندوز شما کند شده، برنامهها دیر باز میشوند یا احساس میکنید سیستم مثل قبل پایدار نیست، لازم نیست اولین راهحل نصب نرمافزارهای بهینهساز یا حتی نصب دوباره ویندوز باشد.
خود ویندوز یک ابزار داخلی برای بررسی وضعیت سیستم دارد که میتواند اطلاعات مفیدی درباره عملکرد سختافزار و منابع سیستم در اختیار شما قرار دهد.
دستور perfmon /report چیست؟
دستور perfmon /report ابزار Performance Monitor ویندوز را در حالت گزارش System Diagnostics اجرا میکند. ویندوز برای مدت کوتاهی اطلاعات سیستم را جمعآوری کرده و سپس گزارشی از وضعیت بخشهای مختلف سیستم نمایش میدهد.
نکته سریع:
قبل از اینکه سراغ نصب برنامههای تعمیر ویندوز بروید، یک بار این گزارش داخلی را اجرا کنید.
چطور گزارش System Diagnostics ویندوز را اجرا کنیم؟
- کلیدهای Win + R را همزمان فشار دهید.
- داخل پنجره Run دستور زیر را وارد کنید:
perfmon /report - کلید Enter را بزنید.
- حدود ۶۰ ثانیه صبر کنید تا ویندوز اطلاعات موردنیاز را جمعآوری کند.
- پس از پایان فرآیند، گزارش System Diagnostics نمایش داده میشود.
ویندوز چه چیزهایی را بررسی میکند؟
گزارش Performance Monitor میتواند اطلاعات مختلفی درباره وضعیت و مصرف منابع سیستم در اختیار شما قرار دهد.
- CPU: میزان فعالیت و مصرف پردازنده
- RAM: وضعیت مصرف حافظه
- Disk: فعالیت و عملکرد دیسک
- Network: وضعیت و فعالیت شبکه
- System Resources: نحوه مصرف منابع سیستم
- System Diagnostics: برخی هشدارها و اطلاعات مرتبط با وضعیت سیستم
این گزارش چه کمکی به پیدا کردن مشکل میکند؟
اگر در زمان بررسی، ویندوز مورد قابلتوجهی تشخیص دهد، ممکن است در گزارش هشدار یا اطلاعاتی مرتبط با همان بخش نمایش داده شود.
این گزارش الزاماً به این معنی نیست که ویندوز خودش تمام مشکلات را تعمیر میکند، اما میتواند برای پیدا کردن سرنخ اولیه بسیار مفید باشد.
برای مثال اگر سیستم شما کند شده باشد، اطلاعات مربوط به CPU، حافظه یا دیسک میتواند کمک کند متوجه شوید کدام بخش از سیستم تحت فشار بیشتری قرار دارد.
اگر ویندوز کند شده، به چه بخشهایی توجه کنیم؟
مصرف CPU
اگر پردازنده برای مدت طولانی تحت بار زیاد باشد، سیستم میتواند کند یا کمواکنش شود. در چنین شرایطی بهتر است برنامهها و پردازشهایی که بیشترین مصرف پردازنده را دارند بررسی کنید.
مصرف RAM
کمبود حافظه آزاد میتواند باعث شود ویندوز برای مدیریت حافظه بیشتر به دیسک وابسته شود و در نتیجه پاسخدهی سیستم کاهش پیدا کند.
فعالیت دیسک
فعالیت زیاد یا غیرعادی دیسک نیز میتواند یکی از دلایل کندی سیستم باشد، مخصوصاً زمانی که برنامهها برای خواندن یا نوشتن اطلاعات منتظر دیسک میمانند.
شبکه
اگر مشکل شما بیشتر هنگام استفاده از اینترنت یا برنامههای آنلاین دیده میشود، بخشهای مربوط به شبکه میتوانند اطلاعات مفیدی برای بررسی اولیه ارائه دهند.
آیا perfmon /report ویندوز را تعمیر میکند؟
خیر. این دستور در درجه اول یک ابزار تشخیصی است. هدف اصلی آن جمعآوری و نمایش اطلاعات سیستم است تا بتوانید بهتر متوجه شوید مشکل احتمالاً از کدام بخش ایجاد شده است.
بنابراین مشاهده یک هشدار به این معنی نیست که حتماً باید قطعهای را تعویض کنید یا ویندوز را دوباره نصب کنید. گزارش را بهعنوان یک نقطه شروع برای عیبیابی در نظر بگیرید.
اگر perfmon /report روی ۶۰ ثانیه متوقف ماند چه کنیم؟
در بعضی سیستمها ممکن است پس از پایان زمان جمعآوری، نمایش گزارش کمی بیشتر طول بکشد یا دستور روی مرحله Collecting Data باقی بماند.
در این حالت میتوانید Performance Monitor را مستقیماً باز کنید و گزارش را از داخل خود ابزار اجرا کنید.
- کلیدهای Win + R را بزنید.
perfmonرا وارد کنید.- وارد بخش Data Collector Sets شوید.
- بخش System را باز کنید.
- System Diagnostics را اجرا کنید.
در برخی سیستمها ممکن است ساخت یا نمایش گزارش بیشتر از ۶۰ ثانیه زمان ببرد. پس اگر بلافاصله گزارشی نمایش داده نشد، چند دقیقه فرصت بدهید.
جمعبندی
اگر ویندوزتان کند شده یا رفتار غیرعادی دارد، قبل از نصب نرمافزارهای ناشناخته، بهینهسازهای مختلف یا تصمیم برای نصب مجدد ویندوز، ابزارهای داخلی خود سیستم را امتحان کنید.
دستور:
perfmon /reportیکی از سادهترین روشها برای گرفتن یک نمای کلی از وضعیت منابع و عملکرد سیستم است و میتواند سرنخ اولیه خوبی برای پیدا کردن علت کندی یا ناپایداری ویندوز در اختیار شما قرار دهد.
سوالات متداول
آیا perfmon /report در ویندوز 10 و 11 وجود دارد؟
بله. Performance Monitor و دستور perfmon در نسخههای پشتیبانیشده Windows 10 و Windows 11 وجود دارند.
آیا برای اجرای این دستور باید برنامهای نصب کنم؟
خیر. Performance Monitor یکی از ابزارهای داخلی ویندوز است.
ساخت گزارش چقدر طول میکشد؟
فرآیند اولیه جمعآوری اطلاعات معمولاً حدود ۶۰ ثانیه است، اما آماده شدن و نمایش نهایی گزارش در بعضی سیستمها ممکن است کمی بیشتر طول بکشد.
آیا این گزارش ویروسها را پیدا میکند؟
هدف اصلی Performance Monitor بررسی عملکرد و وضعیت سیستم است و جایگزین Microsoft Defender یا ابزارهای امنیتی برای شناسایی بدافزار نیست.